Тиллар — моддий ва номоддий меросимизни сақлаш ҳамда ривожлантиришнинг энг кучли воситаларидир. Она тилларининг кенг тарқалишини рағбатлантиришга қаратилган барча саъй-ҳаракатлар нафақат тил хилма-хиллиги ва кўп тилли таълимни қўллаб-қувватлашга, балки бутун дунёда тил ва маданий анъаналар ҳақида янада чуқурроқ англашни ривожлантиришга ҳам хизмат қилади. Шунингдек, бу тушуниш, бағрикенглик ва мулоқотга асосланган бирдамликни мустаҳкамлашга илҳом беради.
Халқаро Она тили куни — ҳар йили 21 февралда нишонланадиган бутунжаҳон байрам бўлиб, у тил ва маданий хилма-хиллик ҳақида хабардорликни ошириш ҳамда кўп тиллиликни тарғиб қилиш мақсадида ўтказилади. У дастлаб 1999 йил 17 ноябрда ЮНЕСКО томонидан эълон қилинган ва 2002 йилда БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 56/262-сонли резолюция қабул қилиниши орқали расман тан олинган.
Она тили куни 2007 йил 16 майда БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 61/266-сонли резолюция асосида қабул қилинган “дунё халқлари фойдаланадиган барча тилларни сақлаш ва ҳимоя қилишни рағбатлантириш” бўйича кенгроқ ташаббуснинг бир қисмидир. Ушбу резолюция, шунингдек, 2008 йилни Халқаро тиллар йили деб эълон қилган.
ЮНЕСКО барқарор жамиятлар учун маданий ва тил хилма-хиллигининг муҳимлигига ишонади. Тинчликни таъминлаш бўйича ўз ваколати доирасида у бағрикенглик ва ўзаро ҳурматни ривожлантирадиган маданиятлар ва тиллар ўртасидаги фарқларни асраш йўлида фаолият олиб боради.
Кўп тилли ва кўп маданиятли жамиятлар ўз тиллари орқали мавжуд бўлади, чунки тиллар анъанавий билим ва маданиятларни барқарор тарзда узатади ҳамда сақлаб қолади. Афсуски, тил хилма-хиллиги тобора кўпроқ хавф остида қолмоқда, чунки кундан-кунга кўплаб тиллар йўқолиб бормоқда.
Бутун дунё бўйича аҳолининг кўп қисми ўзлари гапирадиган ёки тушунадиган тилда таълим олиш имкониятига эга эмас. Шунга қарамай, кўп тилли таълим соҳасида муҳим ютуқларга эришилмоқда — айниқса, унинг эрта мактаб таълимидаги аҳамияти тобора чуқурроқ англанмоқда ва уни ижтимоий ҳаётда ривожлантиришга бўлган садоқат кучаймоқда.
Бу йилги халқаро она тили куни кўп тилли таълим келажагини шакллантиришда ёшларнинг ўрнига эътибор қаратади. Кўп тилли таълим борасида ёшларнинг фикр-мулоҳазалари шуни таъкидлайдики, тил шунчаки мулоқот воситаси эмас — у шахсийлик, таълим олиш, фаровонлик ва жамият ҳаётида иштирок этишнинг муҳим асосидир. Ушбу нишонлаш ҳар бир ўқувчининг тилини тан оладиган ва қадрлайдиган таълим тизимларининг аҳамиятини таъкидлайди, бу эса инклюзия ва таълим натижаларини қўллаб-қувватлашга хизмат қилади.
Ҳозирги вақтда ер юзида ўзбек тилида сўзлашувчилар сони қарийб 50 миллион кишини ташкил этиши унинг дунёдаги йирик тиллардан бирига айланиб бораётганидан далолат беради.
Айни вақтда юртимизда истиқомат қилаётган барча миллат ва элатларнинг маданияти ва урф-одатларини, хусусан, уларнинг она тилларини ривожлантириш учун ҳам зарур шароитлар яратилмоқда. Турли ҳудудларда ташкил этилган 140 га яқин миллий маданият марказлари ана шу мақсадларга хизмат қилмоқда. Кўплаб таълим-тарбия масканлари, оммавий ахборот воситалари ўзбек тили билан бирга, қорақалпоқ, рус, қозоқ, қирғиз, тожик, туркман тилларида фаолият кўрсатмоқда. Яъни давлатимиз барча миллатлар тили ва маданияти ривожланишига етарлича шароит яратган.
«Ўзбекистон Республикасининг давлат тили тўғрисида»ги янги таҳрирдаги Қонун Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбек тилининг давлат тили сифатидаги нуфузи ва мавқеини тубдан ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» Фармони ҳамда Сенат Кенгашининг «Давлат тили ҳақида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг Тошкент шаҳрида ижро этилишини ўрганиш натижалари тўғрисида»ги қарори асосида ишлаб чиқилган.
