islom-instituti@umail.uz         71-227-42-37
Мақолалар

Бўлимлар

Юзига тупроқ сепинглар

Барча мақтовлар Аллоҳга хосдир. Ислом дини инсон жамиятида учрайдиган ҳар қандай иллат ва нуқсонларни муолажа қилувчи таълимот эканлигига ҳеч ҳам шубҳамиз йўқ. Ўзгалар ҳаққига тажовуз қилиш, ўғирлик, йўлтўсарлик, қимор ва бошқа турли маъсиятлар борки, ислом таълимоти бу каби инсонларга зарар берувчи, жамиятни ривожланишдан тўсувчи нопок ишларни қоралайди ва унга қарши курашади. Замон ўтган сари янги – янги гуноҳ ва маъсият турлари ва йўллари пайдо бўлмоқда. Масалан: Бугунга келиб, пайдо бўлган “Интернет” орқали тинч яшаётган еру хотин ўртасига нифоқ солиш, ёшларни  ҳар хил ўйинлар орқали ўзини ўлдиришга тарғиб қилиш, турли видеороликлар билан ёшларнинг онгини заҳарлаш ва ҳокоза… 21 аср, шундай буюк замон бўлдики, Аллоҳ охир замон бандалари оёғи остига дунё неъматларини тўлдириб ташлашни ваъда қилган эди, шу ваъдани бажарди.  Биз яшаётган фаравон ва тўқчилик ҳаётини илгари яшаб ўтган подшоҳлар ҳам кўрмаган. Худолик даъвосини қилган, малъун Фиръавн ҳам биз каби шохона безатилган дастурхон атрофида ўтириб таом емаган. Биз минган маркаб, биз яшаётган уй, ўтмишда, қасрларда яшаб ўтган подшоҳларнинг орзуси бўлган десак ҳеч ҳам муболаға бўлмайди. Чунки уйларимиз қасрлардан қиммат ва қулай. Шароитларимиз ҳавас қилгудек. Лекин шунча неъмат ичра яшаётган бўлсакда, тилимиздан шукур, қалбимиздан қаноат тушунчалари ўчиб кетмоқда. Молу давлатимиз қанча кўпайса, яна зиёда бўлишини истаймиз. Бунинг йўлида баъзи кишиларни мақтаб, ундан нимадир олиш ва юлиш пайида бўламиз. Бу иллат бугунги кунимизда тузалмас дардга айланди.  Бу дардни биз “Маддохлик” деб атаймиз. Маддохлик, зоҳирида зарарсиз кўринсада, аммо ботинида инсон боласини  мутакаббирлик жарига улоқтириб, ўзидан бошқани инсон сифатида кўрмайдиган даражада ман – манлик курсисига мухрлаб, уни Аллоҳнинг рахматидан қувулган шайтоннинг ҳолига туширади. Шундай экан, бу “Маддоҳлик” касали қандай дард? Унинг зарари нима? Ундан қутилиш йўли борми? Шу каби саволларга ислом таълимотидан жавоб излаймиз. Маддохлик, исломда қораланган иллатлардан бири бўлиб, луғавий жиҳатдан “Мақтовчи” деган маънони билдиради. Шаръий истилоҳда  ҳар кўринган инсонни ўринли ва ўринсиз мақтайверадиган ва ўзгаларни мақташни одат қилиб олган инсонга нисбатан ишлатилади. Бу мақтовлар мақтанилган инсон қалбида секин – аста “Мен ҳаммадан кучлиман ва ақллиман” деган мағрурлик ва манманлик иллатини пайдо қилади. Аллоҳнинг энг катта душмани Фиръавн “Мен сизларнинг олий роббингизман” деган даъвони қилишигача олиб борган нарса маддоҳлик эканлигини унитмайлик. Миср халқи уни ҳамма ишини “Тўғри қилдингиз” дея хато ишларига кўз юмишлари натижасида уни шу даражага олиб боришди.  Чунки баъзан инсон “Бу тўғри бўлди” деган иши айни хато бўлиши ҳам мумкин. Шундай экан, баъзи баъзида ён атрофдаги кишилар унинг мана шу хатоларини тез – тез кўрсатиб турса, ўзининг хато қилиши мумкин эканлигини биладида, манманликдан узоқ бўлади. Узоқ ўтмишда Бани Исроил халқи Узайр алайҳис саломни мақтаб – мақтаб, охири “Узайр Аллоҳнинг ўғли” дейишгача борган бўлсалар, уларнинг зурриётлари Ийсо алайҳис саломни мақташиб “Ийсо Аллоҳнинг ўғли” деб залолатга кетишди. Уларнинг бу каби хато ишлари ҳаддан ортиқ маддоҳлик қилишларининг натижасидир. Ҳатто инсонлар орасида барча мақтовларга лойиқ бўлган, сўзласа  ҳавосига суяниб эмас, балки ваҳийни гапирадиган зот, Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам ҳам: “Мени Носоролар Ийсони мақтаганларидек мақтаманглар, албатта мен Аллоҳнинг қулиман. Балки мени Аллоҳнинг қули ва элчиси денглар”, деб умматини мақташдан қайтарганлар. Имом Бухорийнинг саҳиҳларида Абу Мусо ал-Ашъарий (р.а) дан ривоят қилинган ҳадисда келади. Абу Мусо ал-Ашъарий айтадилар: “Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам бир киши бошқа бирини муболаға қилиб мақтаётганларини эшитдилар....

Тошкент ислом институти талабаси араб тили бўйича республика фан олимпиадасида 1-ўринни эгаллади

Тошкент ислом институти талабалари орасидан мутахассислик “Араб тили” ва умумкасбий (Инглиз, Рус тили, Диншунослик ва Миллий ғоя) фанлар бўйича республика фан олимпиадасининг биринчи боскичи 2019 йил 14 апрелдан 27 апрелга қадар Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2019 йил 5 апрелда тасдиқланган “Олий таълим муассасалари талабалари республика фан олимпиадасини 2019 йилда ташкил этиш ва ўтказиш тўғрисидаги 314-сонли буйруғи” талабларига тўлиқ риоя этган ҳолда ўтказилди. Республика фан олимпиадаси I босқичида бўйича институтда жами 46 нафар талаба қатнашди. Шулардан: йигитлар 39 нафар, қизлар эса 7 нафарни ташкил этди. 5 та фан йўналиши бўйича 5 нафар талаба ғолиб аниқлаб олинди. Мусобақа натижаларига кўра “Инглиз тили” фанидан Махкамов Мухаммадали Мухиддинжон ўғли ва “Рус тили” фанидан эса Асқарова Рисолатхон Камолиддин қизи, “Миллий Ғоя” фанидан Шаробиддинов Илёсжон Илхомжон ўғли ва “Диншунослик” фанидан Саиджалолов Раҳматуллоҳ Саидабзал ўғли, “Шарқ тиллари (Араб ва форс)” фанидан Нурбоев Ҳурмуҳаммад Холматжонович ғолиб бўлди.Олимпиаданинг институт босқичида ғолиб бўлган талабаларга кафедра профессор ўқитувчиларидан илмий раҳбар бириктирилди. Жорий йилнинг 13-14 май кунлари Қўқон давлат педагогика институтида ўтказилган олимпиадада Миллий ғоя фани бўйича Ижтимоий фанлар кафедраси мудири О.Тангиров илмий раҳбарлигида институт талабаси Мадрахимов Муҳаммадаъло, Ўзбекистон Жаҳон тиллар университетида ўтказилган олимпиадада ингилиз тили фани бўйича “Тиллар” кафедраси катта ўқитувчиси С.Валиева илмий раҳбарлигида институт талабаси Махкамов Мухаммадали, 15-16 май кунлари Қўқон давлат педагогика институтида ўтказилган олимпиадада Рус тили фани бўйича “Тиллар” кафедраси катта ўқитувчиси У.Хафизова илмий раҳбарлигида институт толибаси Асқарова Рисолатхон, Ўзбекистон халқаро ислом академиясида ўтказилган олимпиадада “Диншунослик” фани бўйича институт проректори Ж.Мелиқўзиев илмий раҳбарлигида институт талабаси Саиджалолов Раҳматуллоҳ, Тошкент давлат Ўзбек тили ва адабиёти университетида ўтказилган Олимпиадада Араб тили фани бўйича “Тиллар” кафедраси катта ўқитувчиси А.Султонхўжаев илмий раҳбарлигида институт талабаси Нурбоев Ҳурмуҳаммад иштирок этди. Якуний натижаларга кўра Ўзбек тили ва адабиёти университетида ўтказилган Олимпиадада Шарқ тиллари (Араб тили) фани бўйича институтнинг 4 курс талабаси Нурбоев Ҳурмуҳаммад Холматжонович 1-ўринни эгаллаб, Олий таълим Вазирининг 1-даржали дипломи ҳамда уч миллион сўмлик пул мукофоти сертификати билан тақдирланди. Республика фан олимпиадаларида қатнашган 4 нафар талабаларимиз ҳамда илмий раҳбарлари таълим муассасалари томонидан диплом ва эсдалик совғалари билан тақдирланди. Маънавият, маърифат ва иқтидорли талабалар билан ишлаш бўлими услубчиси А.Олимов 956

Қайтим

Бу воқеа муборак Рамазон кунларининг бирида бўлган эди. Ифторлик вақтига яқин қолганда Адҳам янги ёпилган нон сотиб олиш учун новвойхонага борди. Новвойхона олдида кўпгина инсонлар навбатда турар эди. Ифторлик вақти яқин қолганлиги боис навбатда турган инсонлар бетоқат бўлар, новвой ҳам имкон қадар тезроқ ишлашга  ҳаракат қилар эди. Албатта бир вақтнинг ўзида нонларни харидорларга узатиш ва уларнинг пулларини санаб олиш осон эмасди. Адҳамнинг навбати ифорликка жуда оз сониялар қолганида етиб келди. Чарчаб қолган сотувчи унга керагидан ортиқ қайтим бериб юборди. Адҳам иккиланиб бир қўлидаги пулларга бир сотувчига қараб туриб қолди. Новвой унга қараб: “Тинчликми, ҳаммаси жойидами, болакай?” – деди. Адҳам эса: “Ҳаммаси яхши”-деди-да, пулларни кўтарганча уйига югуриб кетди. Кечки овқат вақтида у бир оз ўйчан кўринар эди. Кечқурун ўз жойига ётганида унинг безовталиги янада ортди. Гўёки кимдир  ғойибдан унга: “Сен нега бундай йўл тутдинг? Нега бировнинг ҳаққига хиёнат қилдинг?”- дегандек бўлаверар эди. Адҳам бўлиб ўтган воқеаларни ҳаммасини онасига айтиб беришга қарор қилди-ю аммо дарҳол бу фикридан қайтди. Онаси бу иши сабабли қаттиқ уришишидан ва уялтиришидан қўрқди. Туни билан босинқираб ғалати тушлар кўриб уйғонган Адҳамни сахарлик вақтида ҳам безовталик  тарк этмаган эди. Кундузи  унинг кўзи деворда илиниб  турган тақвимга тушди. Тақвимга яқинроқ борганида унинг очиқ саҳифасида ёзилган Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қуйидаги ҳадисларини ўқиди: «الإثم ما حاك في صدرك و كرهت أن يطلع عليه  الناس» (رواه مسلم) “Гуноҳ бу –  қалбингни қийнаган ва сен бошқалар уни билиб қолишидан қўрқадиган амалдир” (Муслим ривояти) Адҳамнинг юзлари қизариб кетди. Гўёки Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ҳадисни айнан у учун айтгандек эди. У тўғри новвойхонага борди. Сўнгра  новвойдан узр сўраб ўзига тегишли бўлмаган пулларни қайтариб берди. Адҳам нақадар тўғри иш қилди ва ўзини гуноҳдан сақлаб қолди! Рус тилидан Охунжон Аҳмад ва Муаттар Абдулқаюм  таржимаси   902

Мусулмон давлатларидаги геосиёсий жараёнлар

Тошкент ислом институти 1-курс талабаларига 2019 йил 16 май куни “Ислом ва ҳозирги замон” фанидан доцент, сиёсий фанлар номзоди Баҳром Хўжанов иштирокида “Мусулмон давлатларидаги геосиёсий жараёнлар” мавзусида маъруза дарси ташкил этилди. Талабалар маъруза тинглаш билан бирга мавзу юзасидан ўзларини қизиқтирган саволларга жавоб олдилар. 734

Араб дунёси бугунги халқаро муносабатлар тизимида

Тошкент ислом институти 1-курс талабаларига 2019 йил 16 май куни “Мусулмон мамлакатлар янги тарихи” фанидан Ўзбекистон халқаро ислом академияси кафедра мудири, сиёсий фанлар доктори, профессор Зоҳидулло Мунаваров иштирокида “Араб дунёси бугунги халқаро муносабатлар тизимида” мавзусида маъруза дарси ташкил этилди. Талабалар маъруза тинглаш билан бирга мавзу юзасидан ўзларини қизиқтирган саволларга жавоб олдилар. 763
1 529 530 531 532 533 730